U potrazi za Homerovom Trojom

Ime Troje vekovima nosi posebnu težinu u istoriji i književnosti. Grad koji je zauzeo centralno mesto u Homerovoj „Ilijadi“ postao je simbol jednog od najpoznatijih sukoba starog sveta – rata između Ahajaca i Trojanaca. Ipak, uprkos brojnim istraživanjima i arheološkim otkrićima, jedno pitanje još nema potpuno potvrđen odgovor: gde se tačno nalazila Troja iz legende?

Trojanski rat, koji se prema predanju odigrao oko 12. veka pre nove ere, dugo je bio na granici između mita i istorije. Generacije su verovale da se sukob opisan u Homerovim delima zaista dogodio, ali savremena nauka još nije uspela da pruži konačan dokaz da su svi događaji opisani u „Ilijadi“ istorijski tačni.

Tragovi Troje u današnjoj Turskoj

Većina arheologa danas smatra da se drevna Troja nalazila na prostoru severozapadne Male Azije, na području današnje Turske. Arheološki lokalitet nalazi se nedaleko od obale Egejskog mora, jugozapadno od Dardanela i u blizini današnjeg grada Čanakale.

Posebnu pažnju ovom mestu privukao je nemački arheolog Hajnrih Šliman, koji je tokom sedamdesetih godina 19. veka započeo velika iskopavanja. Verujući da je pronašao grad iz Homerovog epa, mnoge nalaze je odmah povezivao sa Trojom poznatom iz legendi.

Međutim, kasnija istraživanja pokazala su da ovo nalazište krije mnogo složeniju priču. Na istom prostoru otkriveni su ostaci čak deset različitih gradova koji su postojali jedan preko drugog tokom više hiljada godina. Najstariji slojevi potiču još iz perioda oko 3000. godine pre nove ere.

Među njima se kao moguća Homerova Troja najčešće pominje sloj poznat kao Troja VIIa, ali ni ta teorija nije konačno potvrđena.

Zašto još nema konačnog odgovora?

Glavni problem predstavlja upravo slojevitost ovog nalazišta. Grad je tokom vekova više puta rušen, obnavljan i menjao izgled, zbog čega je teško sa potpunom sigurnošću povezati određene ostatke sa vremenom u kojem je, prema legendi, vođen Trojanski rat.

Jedno od najpoznatijih Šlimanovih otkrića bilo je takozvano „Prijamovo blago“, koje je dobilo ime po kralju Prijamu, vladaru Troje iz Homerove priče. U trenutku otkrića smatralo se da bi ovo moglo biti dokaz da je pronađen pravi grad iz legende.

Ipak, kasnije analize pokazale su da je blago verovatno nastalo mnogo ranije nego što je Šliman mislio – čak oko hiljadu godina pre perioda za koji se vezuje Trojanski rat.

Dokazi koji podržavaju teoriju o Troji

I pored brojnih nedoumica, postoje i argumenti koji idu u prilog tvrdnji da je upravo ovo mesto bilo poprište drevnog sukoba. Arheolozi ukazuju na tragove razaranja pronađenih građevina, veze sa istorijskim dokumentima Hetita, kao i na položaj samog grada koji se uklapa u geografske opise iz Homerovih dela.

Danas je lokalitet Troje zaštićen i čuva se uz minimalne intervencije kako bi se sačuvali ostaci različitih istorijskih slojeva. Istraživanja i dalje traju, a svako novo otkriće može doneti dodatne informacije o gradu koji je već hiljadama godina između mita i stvarnosti.

Iako još ne postoji konačan odgovor, potraga za Homerovom Trojom i dalje ostaje jedno od najzanimljivijih pitanja arheologije.

Foto: Wikipedia

Ovaj članak je pročitalo 273 posetilaca portala!