Rani tragovi radničke i ekološke borbe u Srebrenici

Prvi poznati slučaj borbe za radnička prava na ovim prostorima vezuje se za Srebrenicu i datira iz 1427. godine kada je prema istorijskim izvorima došlo do pobune rudara protiv ugnjetavanja koje je sprovodio nadzornik nad rudnicima izvesni Vladislav. Ovaj događaj opisan u knjizi “Srednjovekovna Srebrenica 14. i 15. vek“ akademika Desanke Kovačević Kojić, smatra se jednim od najranijih primera organizovanog otpora radnika u regionu, iako se u savremenoj istoriji Međunarodni praznik rada vezuje za 1886. godinu i događaje u Čikagu, kada su radnici tražili osmočasovno radno vreme.

U istom istorijskom kontekstu navodi se i da je u Srebrenici 1435. godine zabeležen jedan od prvih ekoloških protesta, kada su Dubrovčani uputili žalbu despotu Đurđu Brankoviću zbog loših uslova života uzrokovanih radom topionica rude. On je tada već bio naredio njihovo izmeštanje iz grada radi zaštite zdravlja stanovništva i čistijeg vazduha, što se danas može posmatrati kao rani oblik ekološke svesti.

Srebrenica se u istorijskim dokumentima prvi put pominje 1232. godine, kada je Sveti Sava osnovao Mitropoliju srebreničku, a ubrzo nakon toga 1242. godine izgrađen je Manastir Svete Trojice u Sasama kod Srebrenice, kao metoh Hilandara. Ovaj kraj je još od rimskog doba bio poznat kao rudarsko naselje Domavija, a rudarstvo je kroz vekove predstavljalo osnovu njegovog razvoja. Godine 1376. Srebrenica je dobila status trgovačkog mesta.

Iako je istorijski bila razvijen rudarski i trgovački centar, današnja Srebrenica je znatno manje razvijena, sa ograničenom infrastrukturom. Danas u Srebrenici imaju svega tri prodavnice i jedan market mešovite robe. Nema mesaru, pekaru, krojača, obućara, trafiku. U Srebrenicu ne stiže ni štampa, a ukoliko neko želi pročitati novine, treba da ode u susedni Bratunac da ih kupi.

Izvor: Glas Srpske/Prvi Portal

Ovaj članak je pročitalo 242 posetilaca portala!