Pre 108 godina okončan Prvi svetski rat
Na današnji dan, 11. novembra 1918. godine, potpisivanjem primirja u francuskoj šumi Kompjen okončana su ratna dejstva u Prvom svetskom ratu, sukobu koji je zauvek promenio političku kartu sveta i ostavio za sobom milione ljudskih žrtava.
Primirje između Nemačke i savezničkih snaga potpisano je u železničkom vagonu, u ranim jutarnjim časovima, a na snagu je stupilo tačno u 11 časova. Time je završen rat započet u julu 1914. godine, nakon što je Austrougarska objavila rat Srbiji. Tokom četiri godine sukoba stradalo je više od 17 miliona ljudi, dok su brojne zemlje pretrpele ogromna razaranja i demografske gubitke.
Za Srbiju je ovaj datum posebno značajan zbog stradanja i žrtve koju je podnela tokom rata. Nakon početnih pobeda srpske vojske na Ceru i Kolubari, usledila je nova velika ofanziva Centralnih sila 1915. godine, koja je primorala srpsku vojsku i veliki broj civila na povlačenje preko Albanije. Taj put, obeležen glađu, hladnoćom i bolestima, ostao je jedan od najtežih trenutaka srpske istorije.
Ipak, srpska vojska uspela je da se oporavi na Krfu, a potom se vratila na front. Proboj Solunskog fronta u septembru 1918. godine pokrenuo je niz događaja koji su ubrzali slom Centralnih sila. Bugarska je kapitulirala 29. septembra, Osmansko carstvo krajem oktobra, a Austrougarska 3. novembra iste godine.
Završetak rata doveo je do raspada velikih evropskih imperija i stvaranja novih država. Ubrzo nakon primirja, 1. decembra 1918. godine, proglašeno je Kraljevstvo Srba, Hrvata i Slovenaca, čime je započelo novo poglavlje istorije ovih prostora.
Danas se 11. novembar u Srbiji obeležava kao državni praznik – Dan primirja u Prvom svetskom ratu. Njegov simbol je Natalijina ramonda, cvet koji predstavlja vaskrsenje, obnovu i snagu nakon stradanja.
Posle 108 godina, ovaj datum ostaje mnogo više od istorijskog podsećanja. On je opomena na strahote rata, ali i trajni poziv da se čuvaju mir, sloboda i sećanje na one koji su za njih dali svoje živote.
Ovaj članak je pročitalo 75 posetilaca portala!
